Info Brief 318: 2 oktober 2023

◙ Openbaar Ministerie blijft jagen op Bernardo Caal Xol

Onlangs vroegen we naar de huidige situatie van Bernardo. Uit zijn antwoord leiden we af dat het Openbaar Ministerie onder leidding van de gehate procureur-generaal Consuelo Porras, niet alleen alle registers open trekt om de nieuw verkozen president en zijn partij Semilla te dwarsbomen, maar ook verdedigers van de mensenrechten het leven zuur maakt. 

Hieronder zijn antwoord:  

“Mijn juridische situatie in Guatemala is als volgt: Ik ben vrij sinds 24 maart 2022, maar het vonnis dat ik kreeg eindigt in het jaar 2025, rekening houdend met het feit dat ik alleen profiteerde van de aflossing van het vonnis, heb ik de helft van de tijd in de gevangenis uitgezeten en de rest kan ik buiten de gevangenis doorbrengen. 

Aan de andere kant, toen ik uit de gevangenis kwam, activeerden ze de andere strafzaak die ze al tegen me hadden, voor deze zaak stuurden ze me naar een mondeling en openbaar debat, het Openbaar Ministerie presenteerde zijn getuigen en vroeg 4 jaar extra gevangenisstraf tegen me. 

         De rechter die toezicht hield op het debat vond niet voldoende elementen om in te gaan op het verzoek van het Openbaar Ministerie en daarom werd ik aan het einde van het proces vrijgesproken. 

         Het Openbaar Ministerie, niet tevreden met de vrijspraak, heeft beroep aangetekend tegen de beslissing van de rechter en heeft gevraagd om het debat over te doen, omdat ze willen dat ik terugga naar de gevangenis voor dit andere proces.

         De advocaten van de technische verdediging die mij vergezellen zijn al op de hoogte gesteld en we wachten op de beslissing van het hof van beroep, waar het Openbaar Ministerie de laatste tijd beroep heeft aangetekend. Dit is de vervolging en criminalisering waar ik momenteel mee te maken heb. 

         Niemand weet hoe lang het zal duren voordat er een beslissing wordt genomen over het beroep dat het Openbaar Ministerie heeft aangetekend, waarin het de rechtbank vraagt om een herhaling van het debat of het proces te gelasten.   Aangezien ze mij een speciale behandeling hebben gegeven, kan ik me voorstellen dat het vele maanden zal duren. In de tussentijd is het een psychose om te blijven denken dat ik een strafzaak heb en om te blijven wachten op een nieuwe dagvaarding.  

         In de tussentijd heb ik me toegelegd op het socialiseren over criminalisering met verschillende groepen in de sociale beweging in Guatemala. Ik praat ook met de gemeenschappen van het Qéqchi’ volk.”

 Onze bondgenoot in Dworp, Paul Mariën, voorzitter van “Vriendenkring Pater Briers” nodigt uit:

Info Brief 317: 25 september 2023

◙ Europees Parlement vaardigt resolutie uit 

Na vele verzoeken gericht tot de Europese Unie, niet in het minst vanuit EU-LAT Netwerk, (waarin vanuit België Broederlijk Delen en Solidair met Guatemala een rol speelden,) vaardigde het Europees Parlement een resolutie uit in verband met de dramatische situatie in Guatemala.

         Na een aantal obligate ‘recordando…‘ volgen de besluiten:

(foto: Prensa Comunitaria)

1.Feliciteert Bernardo Arevalo en Karin Herrera met hun verkiezing; roept alle openbare instellingen en alle sectoren van de samenleving op steun te verlenen aan een ordelijke overgang en machtsoverdracht, zoals gevraagd door president Giammattei. 

2. spreekt zijn krachtige veroordeling uit over de recente invallen van de FECI in de kantoren van de TSE, alsmede over het openen van dozen met stemmen die zijn uitgebracht tijdens de algemene verkiezingen van afgelopen juni en de inbeslagname van computermateriaal in verband met de overdracht van voorlopige verkiezingsresultaten, waardoor de integriteit van het verkiezingsproces en de aaneenschakeling van de bewaking geschonden worden; veroordeelt het feit dat deze gebeurtenissen plaatsvonden tegen de wil van de TSE, die de hoogste autoriteit is in deze zaken terwijl het verkiezingsproces aan de gang is; spreekt zijn bijzondere bezorgdheid uit over een mogelijke ineenstorting van de grondwettelijke orde in Guatemala;

3. Betreurt de aanhoudende pogingen om de Movimiento Semilla te schorsen; veroordeelt en roept op tot stopzetting van alle acties om de verkiezingsuitslag ongedaan te maken, vooral door het Openbaar Ministerie, en van de aanhoudende maatregelen om onafhankelijke gerechtelijke actoren te criminaliseren en het manipuleren van gerechtelijke instellingen om de rechtsstaat te ondermijnen; 

4. roept alle politieke partijen, regeringsinstanties en Guatemalteekse instellingen op de integriteit en de resultaten van het verkiezingsproces, zoals die door de Guatemalteekse bevolking met haar stem duidelijk tot uitdrukking zijn gebracht, te eerbiedigen en haar burgerrechten en politieke rechten te waarborgen, met inbegrip van de bescherming van gekozen functionarissen, overeenkomstig internationale en regionale normen en nationale wetgeving; 

5. spreekt zijn bezorgdheid uit over de willekeurige aanhouding van openbare aanklagers, rechters, onafhankelijke journalisten, mensenrechtenactivisten en voormalige functionarissen van de Internationale Commissie tegen Straffeloosheid in Guatemala; dringt aan op de onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating van Virginia Laparra, haar advocaat Claudia González en al degenen die willekeurig worden vastgehouden; 

6. herinnert eraan dat eerbiediging van de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, politiek pluralisme en vrijheid van meningsuiting grondrechten en fundamentele pijlers van de democratie en de rechtsstaat zijn; 

3. verzoekt de waarnemingsmissie voor de verkiezingen van de Europese Unie,  de Europese Dienst voor extern optreden, de lidstaten en de EU-delegatie in Guatemala de situatie in het land te blijven opvolgen totdat er duidelijke en ondubbelzinnige garanties zijn dat de wil van de bevolking die tot uiting is gekomen in de verkiezingen, zal worden geëerbiedigd; moedigt de autoriteiten aan de toekomstige aanbevelingen van de waarnemingsmissie uit te voeren;

8. verzoekt zijn voorzitter deze resolutie over te maken aan de Raad, de Commissie, de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid, de Organisatie van Amerikaanse Staten, de Verenigde Naties, de Guatemalteekse autoriteiten en het Midden-Amerikaans Parlement (PARLACEN).

Guido De Schrijver  –  Steungroep ‘Solidair met Guatemala’, 

Lidorganisatie van EU-LAT Network  en van Europees Netwerk Oscar Romero Comités

 Version ENG: https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-9-2023-0322_EN.html

Versión ESP : https://www.europarl.europa.eu/doceo/document/TA-9-2023-0322_ES.pdf

Info Brief 316: 18 september 2023

◙ Centraal-Amerikaanse delegatie in Brussel 

We kwamen samen op 5 september met enkele leden van EU-LAT Netwerk op 11.111.11. We ontmoetten er een Centraal-Amerikaanse delegatie op doorreis naar Duitsland. Ze waren uitgenodigd door de Christliche Initiative  Romero van Münster. 

            Maar Brussel is meestal een must, al was het maar om een bezoek te brengen aan het Europees Parlement en daar enkele Europarlementariërs aan te spreken. El Salvador, Guatemala, Honduras en Nicaragua werden elk vertegenwoordigd door twee landgenoten.  

Voor Guatemala luisterden we naar Carmela Curup Chajón, uitvoerende directrice van het Bufete para Pueblos Indígenas (Advocatenkantoor voor Inheem- se Volkeren).    

         Als doelstellingen streven zij vooral gespecialiseerde procesvoering na voor inheemse volken en vrouwen, de volledige uitoefening van hun rechten en de integrale ontwikkeling op hun grondgebied. Verder politiek lobbywerk samen met inheemse leiders tegenover actoren van de staat voor een waardige gerechtigheid voor de volkeren.

         In maart 2021 werd er ingebroken in het kantoor. De toegangsdeur werd geforceerd, de deuren van de lokalen werden gewelddadig vernield en alle computerapparatuur weggenomen.         

Daarnaast kregen we Hector Reyes van de ons aloud bekende CALDH te horen. Het ‘Centrum voor Legale Actie voor Mensenrechten’ is een organisatie die autonome politieke actie voert door het waarderen van de kennis, strijd en historische herinneringen van Maya volkeren en gemeenschappen, vrouwen en jongeren. 

‘In alliantie met hen bevorderen en begeleiden wij processen van opstand en verzet voor emancipatie van de racistische, klassen- en patriarchale onderdrukking, voor historische gerechtigheid, voor het herstel van het historische geheugen, voor de herwaardering van de geschiedenis en de verdediging van ‘lichaam-land-territorium’ en voor het opbouwen van levens vrij van geweld.’

Beiden weidden uitgebreid uit over de verbijsterende gebeurtenissen rond de nationale ver- kiezingen in Guatemala. Zij gingen dat aankaarten in het Europees Parlement. 

         Ze dankten ons voor onze inzet om onze eigen regeringen en de Europee Unie intensief in te lichten. 

         Toen het proces einde dit jaar van Guatebelga ter sprake kwam, drukten ze ons op het hart dat we er alles zouden aandoen opdat dit belangrijk proces er zou toe leiden dat de Europese Unie voelbare sancties aan de machthebbers in Guatemala oplegt.

◙ EU-LAT Netwerk lanceerde een Europese actie in verband met de gebeurtenissen in Guatemala

In de vorige INFO BRIEF (nr. 315) stuurden we een boodschap ter onder- tekening. Wij (Broederlijk Delen en Solidair met Guatemala) richtten ons met die boodschap naar Belgische autoriteiten ter informatie en stimulans: 

‘We sturen u de brief gericht aan de Europese Unie en haar lidstaten namens het EU-LAT Netwerk, met een korte analyse van de situatie en de volgende verzoeken aan de Europese Unie en haar lidstaten, die wij onderschrijven.

  • Bernardo Arévalo en Karin Herrera publiekelijk erkennen als gekozen president en vicepresident.
  • Verzoek om verlenging van de aanwezigheid van de EU-verkiezings- waarnemingsmissie.
  • Er op aandringen dat de partij Movimienton Semilla en de heer Arévalo worden beschermd tegen intimidatie, aanvallen of aanslagen.
  • De EU-richtlijnen inzake mensenrechtenverdedigers uitvoeren.
  • Alle noodzakelijke maatregelen te nemen om bij te dragen aan de eerbiediging van de democratische rechtsstaat en de wil van het Guatemalteekse volk.’
  • Ondertekenden onze actie: ACTEC, AFOPADI-België, Broederlijk Delen, DeWereldMorgen, Docwerkers vzw, Entraide et Fraternite, FdH, Guatebelga, House of Compassion (Hoc), Solidair met Guatemala, RIKOLTO, Studio Globo-Gent TRIAS en WSM.
  • Guido De Schrijver  –  Steungroep ‘Solidair met Guatemala’,Lidorganisatie van EU-LAT Network  en van Europees Netwerk Oscar Romero Comités

Info Brief 315: 6 september 2023

◙ Brief aan de Belgische overheid over de acute situatie in Guatemala

Op 28 augustus maakte het Hoog Kiestribunaal van Guatemala de resultaten van de tweede ronde van de presidentsverkiezingen officieel bekend, waarbij de heer Bernardo Arévalo en mevrouw Karin Herrera, van de Movimiento Semilla tot president en vicepresident werden verkozen. 

         Dit democratische proces werd echter vanaf het begin systematisch ondermijnd en dat is nog steeds het geval, ook na de officiële erkenning van de resultaten. Tegen de normen van het eigen verkiezingsreglement in, beval op dezelfde dag van de officiële bekendmaking van de resultaten, het Bevolkingsregister van het Hoog Kiestribunaal (TSE) de voorlopige schorsing van de wettelijke status van de Movimiento Semilla, de winnaar van de verkiezingen. Daardoor rezen nieuwe twijfels over de machtsoverdracht en de deugdelijkheid van het proces.

         Twee dagen later schorste de Raad van Bestuur van het Congres, in een onwettelijk proces, de Movimiento Semilla en verklaarde haar volksvertegen- woordigers onafhankelijk. 

         Op zondag 3 september vernietigde het Hoog Kiestribunaal (TSE) de resolutie van het Bevolkingsregister tegen de politieke partij. Maar op dezelfde dag kondigde de Raad van Bestuur van het Congres aan dat hij overleg moest voeren alvorens hij de rechten van de partij in het wetgevende orgaan kon herstellen. Daardoor liep een herstelmaatregel vertraging op, die nochtans onmiddellijk had moeten uitgevoerd worden.

         Daar bovenop zijn er de voortdurende aanvallen geweest van het Openbaar Ministerie onder leiding van Consuelo Porras – door de Verenigde Staten opgenomen in een lijst van mensen die als corrupt worden beschouwd – die haar kruistocht voortzet om de democratische instellingen te verzwakken, door gerechtelijke ambtenaren en personen van de media te vervolgen.

         Onlangs nog heeft deze instantie de arrestatie bevolen van Claudia González, advocaat van verschillende onafhankelijke magistraten, die gecriminaliseerd worden en het slachtoffer zijn van gerechtelijke intimidatie door het Openbaar Ministerie.

         Verschillende actoren op het hoogste niveau – waaronder de Hoge Vertegenwoordiger voor het Buitenlands Beleid van de Europese Unie, de Spaanse regering, de Waarnemingsmissie voor de verkiezingen van de Europese Unie, de voorzitter van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) en de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken – hebben in dit verband openlijk hun bezorgdheid geuit.

         Het klimaat van instabiliteit en onzekerheid dat in het land heerst, houdt de burgers in een situatie van verwarring, stress en onbehagen, terwijl de druk op de verschillende sociale en politieke actoren toeneemt.

Wij zijn van mening dat de electorale triomf van de verkozen president, de heer Bernardo Arévalo niet mag ondermijnd worden, dat het functioneren van de democratische staat moet gegarandeerd worden en dat alle acties die de rechtsstaat uithollen moeten worden stopgezet.

In het licht van de bovenbeschreven situatie roept EU-LAT Netwerk de lidstaten van de Europese Unie en de Dienst voor Extern Optreden van de Europese Unie op om:

* De officiële resultaten van het verkiezingsproces en Bernardo Arévalo en Karin Herrera als verkozen president en vicepresident zo spoedig mogelijk publiekelijk te erkennen;

– de aanwezigheid van de waarnemingsmissie van de verkiezingen van de Europese Unie te verlengen tot de inhuldiging van de president in januari 2024 of ten minste tot de formele voltooiing van het verkiezingsproces eind oktober;

– erop aan te dringen dat de Movimiento Semilla en de heer Arévalo worden beschermd tegen intimidatie, aanvallen of aanslagen, zoals ook geëist door de Inter-Amerikaanse Commissie voor de Rechten van de Mens.

– de EU-richtlijnen inzake verdedigers van de mensenrechten uit te voeren om alle mogelijke maatregelen te nemen en te vermijden dat men doorgaat met het manipuleren van de straffende macht van de staat en zijn gerechtelijke instanties, die het werk van de verdedigers van de mensenrechten bestoken en schaden, waardoor het recht om rechten te verdedigen wordt geschonden;- alle nodige maatregelen te nemen  om bij te dragen tot de eerbiediging van de democratische beginselen en de wil van de Guatemalteekse bevolking

Guido De Schrijver  –  Steungroep ‘Solidair met Guatemala’, Lidorganisatie van EU-LAT Network  en van Europees Netwerk Oscar Romero Comités

Actividades 2022 del grupo belga ‘Solidair met Guatemala’

Nuestro trabajo solidario se concentra sobre todo en pueblo de Guatemala que lucha por su liberación.

Información:

Publicamos un boletín informativo impreso bimestral y cada semana una carta informativa digital. 

Proyectos:  

Continuamos las relaciones entre los donantes belgas y las entidades beneficiarias de Guatemala.

* Ante todo, nuestros lectores apoyan económicamente a través del boletín informativo bimestral CONAVIGUA (Coordinación de Viudas, especialmente mayas, y víctimas del conflicto armado interno.)  

* Pequeños proyectos en la región de Quetzaltenango a través de ASERJUS. 

Proyectos propios:

* Apoyamos económicamente las dos grandes organizaciones campesinas CUC y CODECA, Prensa Comunitaria y Máximo Ba Tiul, analista maya de Cobán. 

Actividades:

* Recibimos y acompañamos a delegaciones guatemaltecas que pasan por Bruselas (visitando las oficinas de la Unión eurropea).

Fin del año 2002: Jordán Rodas, ex-Procurador de los Derechos Humanos; un miembo de CODECA; dos miembros de ASERJUS; dos jueces de la Asociación guatemalteca de Jueces por la Integridad (SGJI).    

* A partir de octubre 2019 comenzamos a mover la solidaridad belga, europea e internacional para lograr la liberación de Bernardo Caal Xol, lider maya Q’echi’ y coordinador de la resistencia local contra la instalación de hidroeléctricas por multinacionales en la región de Cahabón. En marzo de 2022 salió libre, en parte por la presión internacional.

SICSAL

*Participamos en los encuentros de SICSAL Europa y de la red internacional

* En 2022 enviamos 11 ‘Cartas Circulares’ a la red internacional SICSAL, informando sobre el trabajo de lobby político, principalmente firmando llamamientos, cartas abiertas, etc… (en nombre de la Red Europea de Comités Oscar Romero), denunciando las violaciones de derechos humanos en América Latina. 

Colaboración con otras redes/organizaciones 

Guatebelga

Es la asociación de las tres familias belgas que perdieron sus hijos misioneros católicos en la Costa Sur de Guatemala al principio de los años ’80, la época del genocidio. En 2001 las familias presentaron una querella ante un juez de instrucción en Bruselas (que se apoya en la ley belga contra el genocidio) contra unos individuos que estaban en aquel tiempo al mando del gobierno militar. Durante el largo caminar ideamos en 2012 el otorgamiento cada dos años de un premio simbólico Premio Quetzal a una persona/organización que se destaca por la defensa de los derechos humanos en Guatemala.  Al principio de 2023 las autoridades nos informaron que la justicia belga prepara un juicio contra los acusados (parte de ellos ya murieron). Esperamos que éste se realice antes de fin de este año.    

Red ‘Defender a los defensores’  

            Desde 2015, empezamos a trabajar más intensamente con la dinámica de los sindicatos y ONG belgas que organizan una manifestación anualmente el Día Internacional de los Derechos Humanos (10 de diciembre)  en torno a los crímenes contra dirigentes y miembros de sindicatos y otras organizaciones de derechos humanos, especialmente en Colombia, Filipinas, Guatemala, Palestina y Bélgica. 

Para Guatemala, presentamos durante un par de años el caso de Bernardo Caal Xol, capturado y (desde marzo 2022) liberado. Y junto a él los numerosos defensores del medio ambiente y del territorio que siguen tras las rejas. 

Red EU-LAT

* Seguimos representando al grupo belga ‘Solidair met Guatemala’ y a la ‘Red Europea de Comités Oscar Romero’ (SICSAL-Europa) en la Red EU-LAT. 

* En el ‘Grupo de Trabajo – Defensores,’ nos ocupamos principalmente de situaciones en México, Nicaragua Honduras y Guatemala. Con especial atención a la contención del espacio público para la sociedad civil (ataques a las ONG en El Salvador, Guatemala, Nicaragua,y otros).

* ‘Grupo Ad-Hoc por Guatemala’ de la Red EU-LAT  y ONG de Guatemala (incluida la red en Guatemala de ONG de Canada USA y Europa FONGI).

* Contactos con las embajadas europeas en Guatemala (en 2022 en relación con la persecución de gobernantes corruptos contra jueces íntegros y la prensa crítica) 

* Transmitimos información consultiva a delegaciones de eurodiputados que viajan a Guatemala. 

PBALC

La ‘Plataforma belga – América Latina y Caribe’ (PBALC) es una red, con la que nos dirigimos al gobierno belga en relación con las situaciones de los derechos humanos en general en América Latina.

Las principales actividades han sido llevar a cabo una reunión por año con representantes del Gobierno belga (Ministerios de Asuntos Exteriores y de Cooperación belga al Desarrollo,) y la Embajada de Bélgica en Panamá.