Info Brief 233: 18 januari 2022

◙ Bernardo Caal wordt 50 jaar in de gevangenis 

Bernardo Caal Xol verjaart op 13 januari van dit jaar  in de gevangenis van Cobán, na een veroordeling van zeven jaar en vier maanden omdat hij de rivier Cahabón verdedigde tegen de aanleg van het Oxec-waterkrachtproject in Santa María Cahabón, Alta Verapaz.

Om de vijftigste verjaardag te vieren, stuurden mensen uit Santa María Cahabón en mensenrechtenverdedigers uit het hele land hem via de sociale media berichten van steun en aanmoediging.

Op 13 januari kregen we een bericht van de advocaat van de verdediging waarbij hij ons het volgende meldde:

‘Vandaag hebben wij een hoorzitting beëindigd waarin de openbare aanklager gerechtelijke toestemming vraagt om bankgegevens tegen Bernardo te verzamelen. Dit in verband met het tweede strafproces tegen hem.[i] Ik ben van mening dat zij de bevoegdheden van zowel de rechter als de openbare aanklager te buiten gaan. Natuurlijk hebben wij ons verzet tegen de verzoeken. Maar de rechter heeft de verzoeken van de openbare aanklager ingewilligd. Wij hebben ons opnieuw verzet, omdat het verzoeken zijn die de mensenrechten schenden.

Nu Bernardo in de eerste zaak reeds veroordeeld werd, wachten wij alleen nog op een hoorzitting voor het Grondwettelijk Hof. En we zullen onze beschuldigingen van de schendingen van de mensenrechten tijdens de strafprocedure toelichten.’

Over enkele dagen komen we opnieuw digitaal samen met de ‘Ad-Hoc Groep voor de Vrijlating van Bernardo.’ Daar zullen we uitkijken welke mogelijke stappen we kunnen ondernemen. 


[i] Het tweede proces verwijst naar de aanklacht van het Ministerie van Onderwijs dat hem verzuiming van zijn taak als onderwijzer aanwrijft en onrechtmatige incassering van zijn lonen. Nochtans mocht  Bernardo – volgens de wetgeving van het land – als vrijgestelde taken van de vakbond tijdens de schooluren uitoefenen.  

◙ President Giammattei geeft verslag over zijn beleid

De president presenteerde in het Congres zijn tweedejaarsverslag. Hij ging in op de COVID-19-pandemie en merkte op dat zijn regering 12 miljoen vaccins toegediend heeft. Hij sprak ook over de economische groei en merkte op dat het bruto binnenlands product (BBP) 7,5 procent bedroeg.  

Verder zei hij dat zijn regering gewerkt heeft aan de verbetering van haar internationale aanzien door de herschikking van haar buitenlands beleid. Met de Verenigde Staten, zo voegde hij eraan toe, werd een alliantie versterkt op het gebied van veiligheid en de bestrijding van criminaliteit over de grenzen heen. En er werd aandacht besteed aan het migratievraagstuk. Maar over corruptie uiteraard geen woord. Verscheidene volksvertegenwoordigers waren niet aanwezig en anderen, zoals afgevaardigde Sonia Gutiérrez, van de Winaq-partij, vertrokken vóór zijn toespraak. 

Organisaties, gemeenschappen en volksvertegenwoordiger Aldo Dávila uitten kritiek op de regering van de president en beschuldigden ze ervan de corruptie en de straffeloosheid te hebben aangemoedigd en geen aandacht te hebben geschonken aan de eisen van de inheemse bevolkingsgroepen die het slachtoffer zijn geworden van ontruimingen en in de steek gelaten worden door de staat.

(foto:  Nómada)

Op een persconferentie voor het presidentieel paleis verklaarde Aldo Dávila die de leden van de gemeenschappen van Petén en Alta Verapaz vergezelde, dat zij de aandacht willen vestigen op het onvermogen van de regering van Giammattei om de pandemie aan te pakken en te regeren. Dat heeft hij duidelijk aangetoond door het inroepen van de staat van beleg en de straffeloosheid.

‘Het enige wat hij heeft gedaan is de corruptie vergroten en de straffeloosheid verder doen toenemen,’ zei hij.

Leocadio Juracán, leider van het Comité Campesino del Altiplano (CCDA), verklaarde dat president Giammattei de bevolking probeert te misleiden met zijn verslag in het Congres.

(foto: Prensa Comunitaria)

‘Hij gaat wonderen vertellen over gezondheid, onderwijs en ontwikkeling, maar wij, die de gemeenschappen begeleiden, zien dat deze regering zich toelegt op corruptie, straffeloosheid, plundering en het plegen van ernstige schendingen van de mensenrechten tegen leiders van de gemeenschappen.’ 

Het voormalige parlementslid uitte verder kritiek op de manier waarop de regering de bevolking van El Estor behandelt en wees erop dat zij minstens tien noodtoestanden heeft afgekondigd om te kunnen regeren, omdat zij niet over een doeltreffende strategie beschikt om de eisen op te lossen. ‘Wij zijn bezorgd over de manier waarop hij de veiligheidstroepen gebruikt om de bevolking te criminaliseren met de zelfgenoegzaamheid van het hoofd van het Openbaar Ministerie en belangrijke rechters die hen straffeloosheid willen garanderen om de staat te blijven plunderen en op alle gebieden te blijven corrumperen,’ zei hij nog.

Guido De Schrijver  – Steungroep ‘Solidair met Guatemala’, Lidorganisatie van EU-LAT Network  en van Europees Netwerk Oscar Romero Comités

Info Brief 232: 12 januari 2022

◙ Marnix Gruloos bericht over een beklijvende ervaring in Guatemala 

            Elk vorig verblijf in Guatemala was er tot nu toe een om nooit te vergeten, en toch werd mijn 9de uniek om meer dan één reden…

            Het was de allereerste keer dat ik alléén vertrok… in tijden van covid kon dat echt niet beter uitkomen. Covid had het zo geregeld dat Eric deze keer niet míj, maar ik hém aan de luchthaven Aurora kwam ophalen. Ik zag – nooit eerder was ik daar als Eric daar níet was – hoe de mensen van San Miguel Eric misten. Én andersom. En hoe intens het terugzien was! 

            Ik vierde er voor de 1ste keer ooit mijn verjaardag, werd er peter van een 5de doopkind, en vond in Silvia de gedroomde gids doorheen San Miguel Ixtahuacán en het land.

‘Elk huisje heeft zijn kruisje,’ zeggen wij Vlamingen; in San Miguel is dat niet anders.    Diego viert zijn 6de verjaardag, ik mag het van op de eerste rij meemaken. Zijn papa Rudi is exact een jaar geleden naar de VS, vertrokken. Zijn mama Lety, amper 24, leeft nu als een jonge weduwe samen met zoontje en schoonmoeder. Ik vraag me af…: “Gaat dit gezin ooit nog herenigd worden?”.

            Drie van de kinderen van Ricardo & Ciriaca zijn ‘illegaal’ naar de VS geëmigreerd. De kans is klein dat ze ooit nog naar huis komen, dat ze elkaar ooit nog in levende lijve zullen zien, illegalen lopen immers groot gevaar opgepakt te worden bij het overschrijden van de grens. Gelukkig zijn er gsm en sociale media om contact te houden.

            Eenzelfde verhaal bij Maria Elena, 52 jaar. Haar echtgenoot verblijft nu acht jaar in de VS, twee van hun kinderen volgden hem twee jaar geleden. Daar leven en werken ze nu, gescheiden van elkaar. 

            Op een zondag vroeg in de morgen in de beginjaren ’80 wordt Luis, de echtgenoot van Octavia, thuis door soldaten opgepakt, het is de laatste keer dat ze hem ziet, ze zal nooit nog iets van hem horen. Hetzelfde overkomt de overbuur Georgino. Diezelfde zondag nog laten de overburen alles in de steek, hun huis incluis, en vertrekken hals over kop, niemand weet waarheen noch zal men het ooit te weten komen. Hun huis staat er vandaag nog, als stille getuige, helemaal vervallen.

            Het verhaal van de familie van Silvia zelf leest als een thriller. Die begint wanneer haar grootvader Felix hier burgemeester is, en waarvan op de dag van vandaag de laatste pagina nog niet geschreven is. De naar Mexico gevluchte familieleden komen af en toe op bezoek, nog steeds clandestien, meestal bij nacht, uit vrees hun belagers van vroeger nu nog tegen het lijf te lopen.

Schrijnende verhalen…, en zo zijn er nog veel méér, maar er zijn er ook andere.

            Zoals van Adalberto die jaren geleden door wekenlang, soms maandenlang drank- misbruik, dezelfde weg als twee van zijn jonge broers dreigde op te gaan, die beiden stierven aan alcohol. Hij leek een vogel voor de kat. Maar op een dag herpakte hij zich en is nu promotor van de A.A. in het bisdom San Marcos, en daarnaast een gewaardeerd schrijnwerker. Hij is nu een van mijn beste vrienden.

            Of van de immer levenslustige Mariano, die zijn jonge echtgenote verloor in een accident met een camión en alleen achterbleef met zes kleine kinderen, en nu in een experimentele fase forellen is beginnen kweken, de droom van zijn recent overleden vader waar makend. Én die zopas in een gezamenlijk project van gemeente, Difam en Adibitol stapte om in serres groenten te gaan kweken.

            Of van Alex, nu 21, wiens vader achttien jaar geleden levenloos in een ravijn werd gevonden. Het werd nooit duidelijk of het om een ongeluk ging dan wel om een misdaad, een diepe wonde op zijn voorhoofd kon geen uitsluitsel geven. Alex is de 3de van vier kinderen, is zeer actief in de parochiepastoraal met kinderen, is een begenadigd muzikant en zanger, en werkt aan een toekomst in die richting.

            Of van Yésica, die met haar 20 jaar nu al een moeilijk te geloven hindernissenparcours achter de rug heeft, wiens baby Daniela het gezamenlijke doopkind werd van Silvia en mij, en die vast van plan is om haar studie Verpleging verder te zetten.

            In het Tqanilnummer (het 4-maandelijks contactblaadje van broer Padre Eric Gruloos) van februari zal ik voorzeker nog wat meer vertellen over tal van andere zaken die indruk op mij maakten. (12 november – 14 december 2021)

Guido De Schrijver

Steungroep ‘Solidair met Guatemala’, Lidorganisatie van EU-LAT Network  en van Europees Netwerk Oscar Romero Comités

Info Brief 231: 3 januari 2022

◙ Triomf van de radiozenders van de gemeenschappen

            Na jaren van vervolging, pesterijen, invallen en criminalisering van de communicatie van de gemeenschappen, en het stilzwijgen van het Congres tegenover verzoeken van het Grondwettelijk Hof van Guatemala om wetgeving ter bevordering van de toegang van inheemse volkeren tot radiolicenties, hebben de inheemse volken van de Maya’s, Kaqchikel, Achi en Mam hun eis voorgelegd aan de Inter-Amerikaanse Commissie voor de Mensenrechten (CIDH). 

            In september 2020 publiceerde de Commissie een verslag over de zaak waarin zij vaststelde dat “de staat verantwoordelijk is voor de schending van het recht op vrijheid van meningsuiting, op gelijkheid Van de Commissie ging de zaak naar het Inter-Amerikaanse Hof voor de Mensenrechten. Rechten van de Mens. Het Hof sprak zich uit ten gunste van de benadeelde gemeenschappen. 

(Foto: leden van de Vereniging Mujb’ab’l voor het CIDH) 

“Het Hof is van oordeel dat inheemse volkeren het recht hebben hun eigen media op te richten en te gebruiken, op basis van de inhoud en de strekking van het recht op vrije meningsuiting, maar ook rekening houdend met het recht van inheemse volkeren op non-discriminatie, het recht op zelfbeschikking en hun culturele rechten”. (II. A. a).

◙ Inter-Amerikaans Hof voor de Mensenrechten (CIDH) veroordeelt Guatemala voor het bloedbad in Los Josefinos (1982) 

(foto: FAMDEGUA)

De tragedie gebeurde op 29 en 30 april 1982 in het dorp Los Josefinos in in de gemeente Libertad, departement Petén in de context van het interne gewapende conflict. In de morgen van 29 april 1982 drongen gewapende guerrillero’s het dorp binnen, namen twee personen gevangen en vermoorden hen. Ze werden ervan verdacht banden met het leger te hebben. Na die confrontatie en de terugtrekking van het gewapend verzet viel het leger na middernacht op 30 april het dorp binnen en belegerde het. De inwoners kregen verbod om het dorp te verlaten. Er werd beweerd dat leden van het leger tijdens de inval ten minste vijf patrouilleleden die zich op straat bevonden vermoordden.  Vervolgens begonnen ze de huizen in brand te steken, de bewoners af te slachten en de huizen binnen te dringen om te controleren of er overlevenden waren en degenen die zij aantroffen, onder wie mannen, vrouwen, jongens en meisjes, af te slachten. Minstens 38 doden, 14 vermisten en zeven ontheemde gezinnen waren het resultaat van het bloedbad.

Vooral het feit dat er zich onder de door het leger vermoorde personen zes kinderen bevonden, zal de leden van de Commissie en het Hof hooggezeten hebben.

Voorts zouden ten minste drie personen tijdens het bloedbad verdwenen zijn nadat zij voor het laatst gezien waren in handen van agenten van de staatsveiligheid. Tot op de dag van de veroordeling door het Hof heeft de staat nog niet kunnen vaststellen waar zij zich bevinden. Er werd aangevoerd dat de staat, ondanks het feit dat hij op de hoogte was van de feiten, geen onderzoek ambtshalve instelde en dat tot op heden – meer dan 37 jaar na wat er gebeurd is en 23 jaar nadat het onderzoek werd ingesteld door de slachtoffers – de feiten ongestraft blijven. Er vond ook geen identificatie van de opgegraven stoffelijke overschotten plaats, noch werden maatregelen genomen om de verblijfplaats van de andere slachtoffers te achterhalen.

Guido De Schrijver  – Steungroep ‘Solidair met Guatemala’, Lidorganisatie van EU-LAT Network en van Europees Netwerk Oscar Romero Comités (SICSAL-Europa)

Info Brief 230: 27 december 2021

◙ Guatemala Netwerk voor Vrede en Ontwikkeling (RPDG) kende de “Gisella Paz y Paz y Jorge Rosal 2020”-Prijstoe aan BERNARDO CAAL XOL

(foto: Beide dochters van Bernardo tonen fier het document)

            De missie van RPDG is het verenigen van Guatemal- teken en vrienden van Gua- temala over de hele wereld en het bevorderen van hun organisatie, onderwijs en politieke participatie.

(foto: Beide dochters van Bernardo tonen fier het document)

            RPDG streeft naar de verwezenlijking van het Nieuwe Guatemala zoals be- schreven in de Vredes- akkoorden van 1996, als een multiculturele, meertalige, multi-etnische natie, en als een staat waar Garifuna’s, Ladino’s, Maya’s en Xinca’s dezelfde rechten en plichten hebben, en dezelfde verantwoordelijkheden. Rekening houdend met het feit dat de bevolking van Guatemala niet kan worden verdeeld bij het overschrijden van grenzen, werkt de RPDG aan de volledige verwezenlijking van het potentieel van iedere Guatemalteek, ongeacht het land waar hij of zij woont.

◙ Eerbetoon aan Ricardo Falla S.J. voor zijn loopbaan en werk

“Het eerbetoon dat zij mij brachten is voor alle mensen die hun getuigenis hebben afgelegd en die ik heb opgeschreven”, Ricardo Falla.

Op 15 december bracht de interreligieuze sector Centinelas in Quetzaltenango een eer- betoon aan antropoloog en schrijver Ricardo Falla, voor zijn loopbaan en werk ten behoeve van de inheemse bevolking van Guatemala.

◙ Bijeenkomst van de 4dePijler-Beweging 

We zaten met 41 deelnemers digitaal samen. Daar de 4dePijler-Beweging nauw gelinkt is aan 11.11.11-Nationaal, kregen we al meteen een gedegen uitleg over veranderende situaties in de samenleving en daaraan beantwoordende veranderingen in onze aanpak en manier van werken. Politiserend werken wordt belangrijker dan ooit. 

Met als doel: verandering teweegbrengen, sensibiliseren en mobiliseren, thematisch tewerk gaan rond een structureel onrecht en ons daarbij richten op de overheden, organisaties en de brede bevolking en eventueel de bedrijven.

Vroeger en nu

 Vroeger waren ad- vies raden belang- rijk (Milieu, Jeugd, Cultuur, enz), ook de GRIS, GROS,…Nu worden zij nog minder gehoord bij pogingen tot beïn- vloeding van het lokale beleid. Vandaag is het middenveld aan het veranderen. Er ver- schijnen nieuwe organisaties op het toneel. Adviesraden zijn in evolutie. Er dient zich een andere manier van optreden aan. Daarnaast lag de focus vroeger op de (eenmalige) najaarscampagne in november. Nu voorzien we meerdere campagnes uitgestreken over het jaar. We werken ook meer en meer online. 

Fonds 2022     

            Het aantal 4dePijler organisaties is toegenomen. In 2021 werden 135 aanvragen ingediend voor projecten van € 1000. Maar er zijn amper € 100.000 voorzien. Is een uitbreiding van het fonds mogelijk? 

** De ondersteuning van de Vlaamse overheid wordt verlengd met drie jaar. 

** De 4dePijler-week gaat het volgend jaar door van 14 tot 18 maart, met als afsluiter zaterdag 19 maart in het Vlaams parlement.

Guido De Schrijver

Steungroep ‘Solidair met Guatemala’ Lidorganisatie van EU-LAT Network  en van Europees Netwerk Oscar Romero Comités

Info Brief Archief

Info brief wordt hier gearchiveerd. Klik hieronder om de pdf te lezen

Info Brief 231

Info Brief 230

Info Brief 229

Info Brief 228

Info Brief 227

Info Brief 226

Info Brief 225

Info Brief 224

Info Brief 223

Info Brief 222

Info Brief 221

Info Brief 220

Info Brief 219

Info Brief 218

Info Brief 217

Info Brief 216

Info Brief 215

Info Brief 214

Info Brief 213

Info Brief 212

Info Brief 211

Info Brief 210

Info Brief 209

Info Brief 208

Info Brief 207

Info Brief 206

Info Brief 205

Info Brief 204

Info Brief 203

Info Brief 202

Info Brief 201

Info Brief 200

Info Brief 199

Info Brief 198

Info Brief 197

Info Brief 196

Info Brief 195

Info Brief 194

Info Brief 193

Info Brief 192

Info Brief 191

Info Brief 190

Info Brief 189

Info Brief 188

Info Brief 187

Info Brief 186

Info Brief 185

Info Brief 184

Info Brief 183

Info Brief 182

Info Brief 181

Info Brief 180

Info Brief 179

Info Brief 178

Info Brief 177

Info Brief176

Info Brief 175

Info Brief 174

Info Brief 173

Info Brief 172

Info Brief 171

Info Brief 170

Info Brief 169

Info Brief 168

Info Brief 167

Info Brief 166

Info Brief 165

Info Brief 164

Info Brief 163

Info Brief 162

Info Brief 161

Info Brief 160

Info Brief 159

Info Brief 158

Info Brief 157

Info Brief 156

Info Brief 155

Info Brief 154

Info Brief 153

Info Brief 152

Info Brief 151

Info Brief 150

Info Brief 149

Info Brief 148

Info Brief 147

Info Brief 146

Info Brief 145

Info Brief 144

Info Brief 143

Info Brief 142

Info brief 141

Info Brief 140

Info Brief 139

Info Brief 138

Info Brief 137

Info Brief 136

Info Brief 135

Info Brief 134

Info Brief 133

Info Brief 132

Info Brief 131

Info Brief 130

Info Brief 129

Info Brief 128

Info Brief 127

Info Brief 126

Info Brief 125

Info Brief 124

Info Brief 123

Info Brief 122

Info Brief 121

Info Brief 120

Info Brief 119

Info Brief 118

Info Brief 117

Info Brief 116

Info Brief 115

Info Brief 114

Info Brief 113

Info Brief 112

Info Brief 111

Info Brief 110

Info Brief 109

Info Brief 108

Info Brief 107

Info Brief 106

Info Brief 105

Info Brief 104

Info Brief 103

Info Brief 102

Info Brief 101

Info Brief 100

Info Brief 99

Info Brief 98

Info Brief 97

Info Brief 96

Info Brief 95

Info Brief 94

Info Brief 93

Info Brief 92

Info Brief 91

Info Brief 90

Info Brief 89

Info Brief 88

Info Brief 87

Info Brief 86

Info Brief 85

Info Brief 84

Info Brief 83

Info Brief 82

Info Brief 81

Info Brief 80

Info Brief 79

Info Brief 78

Info Brief 77

Info Brief 76

Info Brief 75

Info Brief 74

Info Brief 73

Info Brief 72

Info Brief 71
Info Brief 70

Info Brief 69

Info Brief 68

Info Brief 67

Info Brief 66

Info Brief 65

Info Brief 64

Info Brief 63

Info Brief 62

Info Brief 61

Info Brief 60