Info Brief 336: 12 februari 2024

Met vreugde stellen we vast dat de constante Europese lobbijwerking (zowel rond de treurige sage van de bedreigde verkiezingen, de democratie en de rechtstaat) nog eens een tastbaar resultaat opgeleverd heeft. Eind vorig jaar constateerden wij, als leden van de Europese solidariteit met Guatemala, dat de Europese Unie niet te keer ging tegen concrete spilfiguren van het corrupt Justitieapparaat, terwijl de VS al lang sancties uitvaardigden tegen een aantal corrupte individuen. 

(foto:RUDA)

Eindelijk! Op 12 Januari, net twee dagen voor 14 januari, de dag van de machtsovername, werd een aanzet gestart om enkele individuen op de zwarte lijst te zetten. Onder meer dankzij heel discrete lobbywerking van onderuit ging de Europese Raad over tot het opstellen van een specifiek kader om beperkende maatregelen ‘ter ondersteuning van de  demo- cratie en een vreedzame en ordelijke machts­overdrachtte kunnen opleggen.’ 

Eindelijk! Op 12 Januari, net twee dagen voor 14 januari, de dag van de machtsovername, werd een aanzet gestart om enkele individuen op de zwarte lijst te zetten. Onder meer dankzij heel discrete lobbywerking van onderuit ging de Europese Raad over tot het opstellen van een specifiek kader om beperkende maatregelen ‘ter ondersteuning van de  demo- cratie en een vreedzame en ordelijke machts­overdrachtte kunnen opleggen.’ 

Eindelijk! Op 12 Januari, net twee dagen voor 14 januari, de dag van de machtsovername, werd een aanzet gestart om enkele individuen op de zwarte lijst te zetten. Onder meer dankzij heel discrete lobbywerking van onderuit ging de Europese Raad over tot het opstellen van een specifiek kader om beperkende maatregelen ‘ter ondersteuning van de  demo- cratie en een vreedzame en ordelijke machts­overdrachtte kunnen opleggen.’ 

(foto: Prensa Latina

In augustus 2023 besloot het Hoog Kiestribunaal de schorsing van de de partij Semilla op te heffen tot het einde van het verkiezingsproces op 31 oktober 2023. 

         Het Grondwettelijk Hof bekrachtigde op 1 februari dit jaar de acties van rechter Fredy Orellana, die de schorsing van de rechtspersoonlijkheid van de partij Semilla Beweging beval. 

De uitspraak werd door zes van de zeven rechters bekrachtigd tijdens de plenaire zitting. Dit betekent dat het Grondwettelijk Hof een strafrechter toestemming geeft om elke politieke partij waarnaar een onderzoek loopt te schorsen.                    

         Daardoor is de schorsing nog steeds van kracht en dit verhindert dat de volksvertegenwoordigers van Semilla als partij in aanmerking komen in het Congres van de Republiek. Ze werden ‘gereduceerd’ tot ‘onafhankelijken.’ 

Guido De Schrijver  –  Steungroep ‘Solidair met Guatemala’, Lidorganisatie van EU-LAT Network  en van Europees Netwerk Oscar Romero Comités

Info Brief 335: 6 februari 2024

De staat Guatemala krijgt een nieuwe tegenslag te verwerken. In de ‘Corruption Perceptions Index’ wordt het land beoordeeld als een van de meest corrupte naties ter wereld. Het komt op de lijst van de vijf meest straffeloze Amerikaanse naties terecht. Het land scoorde amper 23 van de 100 punten, de laagste score sinds 1995. Dat jaar werd de index voor het eerst gemeten. 

         Volgens Manfredo Marroquín, voorzitter van Acción Ciudadana en ook volgens ‘Transparency International’ is de crisis nog verergerd door de regering van Alejandro Giammattei.

         De regeringen van Álvaro Colom, Otto Pérez Molina, Jimmy Morales en Alejandro Giammattei waren het meest corrupt.

         In de afgelopen 13 jaar is Guatemala gezakt van de 91e plaats in 2010 naar de 154e plaats in 2023, een daling van 63 posities.

 (Manfredo Marroquin
 foto: Acción Ciudadana)

Dit heeft deels te maken met de exponentiële groei van nepbenoemingen en nepfuncties binnen de staat, cliëntelisme, als betaling voor politieke gunsten. En daarnaast de diepe slaap waarin de Algemene Rekencontrole (CGC) zich nestelde. 

         Maar ook de rol die de regering van Giammattei speelde bij het dwarsbomen van de algemene verkiezingen woog zwaar door en daarnaast de kaping van Justitie en de nefaste rol die het Openbaar Ministerie speelde.

Amnesty International, die Bernardo Caal Xol naar België brengt om onder meer scholen te bezoeken die ijverig meewerkten met de ‘Schrijf ze Vrij’-campanje, nodigt ons uit voor een ontmoeting met deze verdediger van het Milieu en het grondgebied in Cobán, Guatemala. 

1. Lunchevent met Bernardo Caal Xol : Maandag 26/02 van 11u. -14u. (we voorzien empanadas en een drankje)

Opzet: Uitwisseling over mensenrechten in Guatemala met focus op de situatie en strijd van Mayaleider Bernardo Caal Xol. 

Locatie: Espace Buen Vivir – Ferdinand Cocq Plein, 23 – Elsene (Brussel) (in het Zuidstation metro 2 of 6 →richting Elisabeth – afstappen in Naamse Poort en 10 minuten te voet over de Elsene Steenweg of bus 71 of 54 nemen)

Inschrijven is verplicht via mail naar valerie.demarie@amnesty-international.be

Voertaal is het Spaans

2. Meet & greet met Bernardo Caal Xol

Maandag 26/02 van 18u. -19.30u. 

Opzet: maak kennis met milieuverdediger Bernardo Caal Xol. Amnesty voerde samen met Solidair met Guatemala en Guatebelga actie voor de vrijlating van Bernardo die veroordeeld werd tot 7 jaar cel omdat hij zich verzette tegen de bouw van een hydraulisch project in zijn regio. Na 4 jaar onterechte opsluiting kwam Bernardo vrij. Kom Bernardo ontmoeten.

Locatie: Amnesty-kantoor, Waversesteenweg 169, 1050 Elsene of online te volgen via Zoom. Er is vertaling voorzien vanuit het Spaans naar het Nederlands en Frans

Inschrijven is verplicht via FORMULIER in de e-mail. 

Guido De Schrijver  –  Steungroep ‘Solidair met Guatemala’, Lidorganisatie van EU-LAT Network  en van Europees Netwerk Oscar Romero Comités

Info Brief 334: 29 januari 2024

            Meer dan een steen in de schoen van de regering van Bernardo Arévalo! Ze bevestigde dat ze niet zal aftreden. 

(foto: Prensa Comunitaria)

            Vorige woensdag 24 januari ontbood de president haar op zijn kantoor om verslag uit te brengen over haar beleid. Verplicht was ze niet. En dus stuurde ze haar kat. Volgens de voor de handliggende wetgeving zal de nieuwe regering met haar nog een paar jaar opgezadeld zitten met alle gevolgen van dien.

Tenzij…?  De beslissing ligt in handen van de bevolking, aangezien de grondwet de volksraadpleging als een mechanisme instelt om soevereiniteit uit te oefenen ten aanzien van ‘politieke beslissingen van speciale transcendentie.’ 

Daardoor heeft de president het vertrek van Consuelo Porras in handen en met de steun van het volk legitimeert hij die beslissing, 

(‘Consuelo’ = ‘TROOST’ van de straffeloosheid – foto: RUDA)

Volgens de grondwet zou het Hoog Kiestribunaal dertig dagen de tijd hebben om de raadpleging uit te voeren en als het volk besluit om haar te verwijderen ‘vertrekt ze.”  ‘Dit is een gemakkelijke weg voor de president. Degenen die de grondwet niet kennen, hebben het erover dat het Grondwettelijk Hof moet geraadpleegd worden, wat een leugen is. De volksraadpleging is een democratische, wettelijke en grondwettelijke beslissing, niemand kan beweren dat dit de verkeerde weg is omdat de grondwet dit voorschrijft,’ benadrukte grondwetspecialist Alfonso Cabrera Hidalgo. De voormalige minister van Buitenlandse Zaken van zijn kant zei dat de andere manier om de procureur-generaal van het Openbaar Ministerie te verwijderen erin zou bestaan dat het Grondwettelijk Hof minachting van de procureur-generaal aanvoert voor het niet bijwonen van de vergadering die door Arévalo was belegd. Maar hij gaf toe dat dit niet zal gebeuren omdat zowel het Grondwettelijk Hof  als Consuelo Porras de grondwet hebben geschonden in de voorbije machtsstrijd tegen president Arévalo. 

(foto:CEJIL)

Tijdens de vergadering van de Werkgroep – Guatemala van EU-LAT Netwerk vroegen we aan onze collega’s in Guatemala wat nu verder het lot is van meer dan dertig functionarissen van Justitie die vervolgd, gecriminaliseerd en/of verbannen zijn? Antwoord: Degenen die preventief het land verlieten om niet gerechtelijk vervolgd te worden, zouden eventueel kunnen terugkeren zonder problemen. Maar zij die eerst strafrechtelijk vervolgd werden (en tegen wie dus een zaak loopt) en die daarna de benen namen om alsnog niet gevat te worden, helaas niet.     

Guido De Schrijver  –  Steungroep ‘Solidair met Guatemala’, Lidorganisatie van EU-LAT Network  en van Europees Netwerk Oscar Romero Comités

Info Brief 333: 24 januari 2024

De Semilla beweging laveerde met haar schip doorheen haast onoverkomelijke rotsen en klippen en geraakte zonder onherstelbare averij in de haven, de overname van het presidentschap. De scepter moest overgedragen worden op 14 januari om 15uur. Pas om 12 uur middernacht lukte het. 

Dat had alles te maken met de vorming van de Raad van Bestuur  van het Congres. De Semilla beweging was erin geslaagd een meerderheid van de stemmen van de congresleden achter zich te krijgen om de leden van die raad te benoemen, waarbij Samuel Pérez van Semilla, voorzitter werd. In die functie nam hij trouwens de eed af van president Bernardo Arévalo om 12 uur ’s nachts. 

(foto;: Wikipedia)

Maar de concurrentie kon rekenen op de corrupte staatsinstellingen, zoals het Grondwettelijk Hof, dat inging op enkele klachten. ‘Onafhankelijke’ leden kunnen geen deel uitmaken van commissies in het Congres, laat staan van de Raad van Bestuur. Samuel Pérez zette om bestwil een stap opzij. Het Grondwettelijk Hof beval een nieuwe samenstelling van de  Raad van Bestuur.

Nery Rodas kwam uit de bus als nieuwe voorzitter van de Raad van Bestuur van het Congres. Hij was directeur van de Nationale Politie van 2015 tot 2018. Tijdens het mandaat van president Jimmy Morales werkte hij mee met de onderzoeken tegen de corruptie van de Internationale Commissie tegen de Straffeloosheid (CICIG), samen met het Openbaar Ministerie,  Hij werd ontslagen door de toenmalige minister van Binnenlandse Zaken. Dus hopelijk toch min of meer een positieve kaart.  

Nu begint de moeilijke taak van de nieuwe regering met een zeer diverse en verspreide parlementaire meerderheid en met overheidsinstellingen die geïnfiltreerd en gecontroleerd zijn door corrupte individuen en illegale netwerken. Tegelijk leven bij de overgrote meerderheid van de bevolking zeer hoge verwachtingen voor verandering. De afgelopen maanden was de steun van de bevolking enorm. Maar die steun is geen blanco cheque. Vanaf vandaag zal de bevolking optreden als een oplettende en strenge waakhond over de  toekomstige prestaties van de regering.

De samenstelling van het nieuwe kabinet bestaat uit leden van de zakenelite, technocraten, ex-functionarissen en voormalige adviseurs van de vorige (corrupte) regering, leden van Semilla en onvoorwaardelijke aanhangers van de president. Dit heeft bij sommigen al geleid tot argwaan. Bovendien zullen de Guatemalteekse oligarchie en de illegale machtsgroepen niet werkloos toezien.

We zijn alweer gestart met een nieuw jaar solidariteit met Guatemala. Op 23 januari kwamen we virtueel samen met tien leden van de Werkgroep Guatemala van EU-LAT Netwerk. 

Van de deelnemende collega’s die in Guatemala gevestigd zijn, kregen we een pak interessante informatie over de actuele gebeurtenissen. De uiteindelijke samenstelling van de nieuwe Raad van Bestuur van het Congres is van die aard dat de agenda van de Semilla beweging aan bod zal komen. Dat opent perspectieven voor de toekomst.   

Guido De Schrijver  –  Steungroep ‘Solidair met Guatemala’, Lidorganisatie van EU-LAT Network  en van Europees Netwerk Oscar Romero Comités

Info Brief 332: 15 januari  2024

Zondag 14 januari was de overdracht van de politiek macht aan verkozen president Bernardo Aréalo voorzien om 3u. in de namiddag. Her duurde tot 12u. ’s nachts eer het eindelijk zover was. Tot het bittere einde poogden de corrupte regeringsfunctionarissen de historische overdracht te belemmeren.  

(foto:Semilla)

De nieuwe president zei onder meer in zijn speech tijdens de inhuldiging:

‘De afgelopen maanden hebben we complexe spanningen en uitdagingen gekend die velen deden geloven dat we veroordeeld werden tot een autoritaire terugval.’

         Verder benadrukte hij dat deze maanden voor duizenden mensen de herop- leving van de dictatuur in Guatemala suggereerden, maar het volk toonde zijn wijsheid.

De twee verkiezingsdata (25 juni en 20 augustus vorig jaar) waarbij de Semilla partij uiteindelijk als overwinnaar uit de stembus kwam, waren blijkbaar geen nieuws voor onze Vlaamse mainstream media. 

         Daarom stuurden we op 4 januari een boodschap naar De Standaard, De Morgen, VRT en VTM,met de vraag om toch eens aandacht te besteden aan de overdracht van de ‘macht’ op 14 januari. An Baccaert van VRT News antwoordde dat ze daar zeker zouden op ingaan. 

         Vandaag 15 januari: in De Standaard van een paar dagen geleden was een artikel te vinden van journalist Lode Delputte over Guatemala. En vandaag een heus artikel van An Baccaaert in VRTNews (digitaal) met ook een verwijzing naar het assisenproces van eind vorig jaar.  

                           (foto:Prensa Comunitaria)

Ter gelegenheid van de Quetzalprijs in oktober vorig jaar in Leuven overhandigden we aan de echtgenoot van Virginia enkele exemplaren van het tweemaandelijks infobulletin. Daarin hadden we af en toe berichten opgenomen sinds ze in februari 2022 aangehouden werd. Ondermeer klaagden we daarbij het feit aan hoe het medisch personeel van de gevangenis onder de druk van de corrupte regering bezweek en gedurende lange weken weigerde Virginia medisch bij te staan. 

Nederlandstalige teksten van de bulletins zullen aan haar niet besteed zijn, haar foto’s waar ze als niet te breken vrouw voorkomt, des te meer. 

         José Miguel uit Bierbeek ging einde vorig jaar op bezoek bij zijn familie in Guatemala en bezocht ook Virginia. Hij bracht een brief mee die zij persoonlijk aan ons richtte.

Serge werd op 19 januari 1982, samen met twee metgezellen, brutaal ontvoerd in de hoofdstad van Guatemala. Sindsdien is hij spoorloos. 

            Via zijn religieus engagement koos hij voor het onderdrukte volk. De centrale theologische boodschap: kiezen voor het volk van God  is resoluut de kant kiezen van de armen en verdrukten, vechten met woord en daad voor hun waardigheid en voor hun onvervreemdbaar recht op volle menselijkheid. 

Naar jaarlijkse traditie wordt deze maand het leven en het engagement van Serge in zijn geboor- testad herdacht. Er is een ‘Serge Berten Wandeling’ voorzien op 21 januari. Start: School Blijdhove – Guido Gezellelaan  77 – 8930 Menen start: 14 uur.

Guido De Schrijver  –  Steungroep ‘Solidair met Guatemala’, Lidorganisatie van EU-LAT Network  en van Europees Netwerk Oscar Romero Comités