Info Brief 121: 25 juni 2019

◙ ◙ De naweeën van de verkiezingen  

            Op 16 juli laatstleden grepen verkiezingen plaats in Guatemala. Niets van gehoord in de pers en de media hier te lande. Vierentwintig partijen dongen naar de politieke macht. Negentien partijen schoven kandidaten voor president en vicepresident naar voor.

            Zij vertegenwoordigen, volgens een analyse van  Manolo García van SERJUS op de vooravond van de verkiezingen, drie grote stromingen: zij die zich positioneren in de macht en deel zijn van het “Pakt van Corrupten,” daarnaast de groepen die opkomen tegen de corruptie en de straffeloosheid en ten slotte zij die de opbouw van een plurinationale, volkse, rechtvaardige en democratische staat nastreven. De ideologisch radicale groepen proberen om dat scenario te reduceren tot het traditionele conflict tussen rechts en links en op die manier de polarisatie en de angst opnieuw aan te wakkeren bij de bevolking. Daarbij maken ze gebruik van de positie van katholieke conservatieve religieuze groepen en van de pinksterbewegingen die zich verzetten tegen abortus, het feminisme, de genderproblematiek, thema’s waarbij – volgens hen – links het behoud van de familie ondergraaft.  

(foto:ImpactoGT)

            De partijen van links slagen er niet in om een politieke eenheid te vormen met het oog op de verkiezingen en om op die manier te kunnen overgaan naar een tweede verkiezingsronde. En dit zowel vanwege verschillen op ideologisch vlak als vanwege de hang naar suprematie onder de leiding. Het gaat hier over vier partijen, drie daarvan hebben inheemse kandidaten voor president  en alle vier hebben ze inheemse kandidaten voor vicepresident. 

Resultaten

            Voorlopig zijn het Sandra Torres van de sociaaldemocratische partij UNE en de ultraconservatieve Alejandro Giammatei van de partij Vamos die de meeste stemmen kregen. Geen van hen behaalde een meerderheid. Dus zullen zij overgaan naar de tweede verkiezingsronde in de loop van augustus. Ze zijn reeds aan hun campagne begonnen.         

            Nochtans werden op de dag van de verkiezingen video’s, foto’s en audio’s opgenomen die sterke twijfels deden ontstaan over de resultaten in een aantal gemeenten. Zodanig dat de magistraten van het Hoog Kiestribunaal (TSE) aankondigden om over te gaan tot een massale herziening van de akten van de stembureaus. Die hertelling gaat over het geheel van de verkiezingsuitslagen, zowel die voor president en vicepresident als voor volksvertegen- woordigers, burgemeesters en gemeentebesturen. Dat betekent dat de uiteindelijke uitslag een tijdje op zich zal laten wachten. Pas dan zullen de twee kandidaten die nu al de overwinning claimen bevestigd worden. 

            Het is trouwens de eerste keer in de democratische tijdsperiode van het land dat een totale herziening van de akten van het kiesproces plaatsgrijpt. 

Diepe teleurstelling

            Thelma Cabrera van de partij Beweging voor de Bevrijding van de Volkeren (MLP) boekte 10,27% van de stemmen. Het Hoog Kiestribunaal kwam bij haar uit op 216.887 stemmen als presidentskandidaat. Vandaar de verbijstering toen bekend werd dat de uitslagen voor de gemeenten en de volksvertegenwoordigers in het Congres totaal andere cijfers weergaven. Volgens sommigen is dit te begrijpen omdat het hier gaat over een partij die pas opgericht is en voor de eerste keer deelneemt aan de verkiezingen. Volgens anderen waren heel wat kiezers bang voor een ‘anti-systeem’ partij. En toch positioneert Thelma Cabrera zich op de vierde plaats als presidentskandidaat. Wat blijkt? Diezelfde partij zal amper één zetel op 160 in het Congres halen. 

Vandaar dat zij de allereersten waren om fraude te schreeuwen.

            Journalist Ollantay Itzamná  verwoordt de bittere pil en vooral de reacties van de historische tegenstanders van de inheemse volkeren. “Indianen, ze zouden moeten dankbaar zijn en de resultaten accepteren, ze kregen de vierde plaats.” Analisten, professionelen en Cyber activisten schilderden Thelma en haar partij af als “onverantwoordelijken,” “ondankbaren” en “ontwrichters van de staat.” Maar die roepers weten goed genoeg dat het niet baat de vierde, zelfs de derde plaats te halen, als daar geen of niet genoeg aanwezigheid in de gemeentebesturen en het Congres aan vasthangt.     (foto: ConexiHon)

            Herhaaldelijk verklaarde de waarnemingsmissie van de Organisatie van Amerikaanse Staten dat er geen fraude gepleegd werd. 

            Volgens Ollantay Itzamná beperkt fraude zich sowieso niet enkel door te sjoemelen met de resultaten. Verkiezingsfraude is ook de publiciteit van een bepaalde partij beperken. Mensen gratis vervoeren op de dag van de verkiezingen. Het overhandigen van reeds ingevulde stembrieven. Op de stembrieven de logo’s van bepaalde partijen in verschillende grootte afdrukken. De aanwezigheid beletten van de officiële controleurs  in de stemlokalen.  Kopieën van de akten weigeren te overhandigen aan de officiële controleurs. De resultaten van de akten op het moment van de digitalisering wijzigen. Afwachten wat er nog volgt. 

Guido De SchrijverSteungroep ‘Solidair met Guatemala’ Lidorganisatie van EU-LAT Network en van het Europees Netwerk Oscar Romero Comités

Info Brief 120:12 juni 2019

◙ ◙ Politiek lobbywerk voor Guatemala

We schreven een brief aan de heer Didier Reynders – Minister van Buitenlandse Zaken Karmelietenstraat 15 – 1000 Brussel

            Ref.: Historisch Archief van de Nationale Politie van Guatemala

Geachte heer Minister,

            In naam van de steungroep ‘Solidair met Guatemala’ richt ik mij tot u in verband met de nieuwe besluiten van de huidige regering van Guatemala betreffende het Historisch Archief van de Nationale Politie.

            In Guatemala werd in 2006 door de toenmalige Ombudsman voor de Mensenrechten (PDH) het Historisch Archief van de Nationale Politie (AHPN) ontdekt in een verlaten opslagplaats. Het bevat 80 miljoen folios en gegevens die teruggaan tot einde 19de eeuw. Men schat dat 80% van de documenten te maken heeft met de 11 meest bloedige jaren van het intern gewapend conflict (1975-1985).

            Eind 2018 waren  reeds meer dan 23 miljoen folios gedigitaliseerd en ontsloten. Die resultaten werden eveneens stelselmatig overgedragen naar buitenlandse instanties.

Het archief wordt druk geconsulteerd, voornamelijk door de slachtoffers en families die leden onder het 36jaar durend intern gewapend conflict dat eindigde in december 1996. In die zin is het een zeer belangrijke historische en juridische bron om de genocide en verdwijningen van toen te onderzoeken.

            De werkzaamheden en de digitalisering zijn grotendeels gefinancierd door buitenlandse fondsen die sinds de laatste jaren door het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties werden beheerd en gecoördineerd.

            Er loopt sinds 2001 bij de rechtbank van Brussel een onderzoek in verband met de moord op Walter Voordeckers in 1980 en Ward Capiau in 1981 en de verdwijning van Serge Berten in 1982 (alle drie leden behorend tot de van oorsprong Belgische religieuze missionaire congregatie CICM), waarvoor ook dit archief erg waardevol kan zijn.

            Door de verschillende machtsverhoudingen in het land is er altijd veel weerstand geweest tegen het blootleggen van het archief. De laatste maanden zijn de directeur en het overig personeel ontslagen en wordt het archief onder het Ministerie van Cultuur gebracht.     Wij zijn erg verontrust over de recente evoluties. Door sommigen wordt gevreesd dat de regering pogingen onderneemt om het Archief op een zijspoor te zetten.

            Wij zouden u erkentelijk zijn als u stappen kan ondernemen om u te informeren en het belang van dit Archief bij de Guatemalteekse overheid te benadrukken.

{Ook Guatebelga schrijft een brief naar de minister}

◙ ◙ Politiek lobbywerk voor Brazilië

            Op vraag van EU-LAT Network ondertekenden we in naam van de steungroep een boodschap gericht naar de Europese Unie in verband met het beleid van de Braziliaanse regering.

            Samen met organisaties van de civiele maatschappij verzoeken we de Europese Unie haar invloed uit te oefenen ten overstaan van de verslechterde toestand wat betreft de mensenrechten en het milieu. In April riepen meer dan 600 Europese wetenschappers en twee Braziliaanse Inheemse organisaties, die 300 Braziliaanse Inheemse groepen vertegenwoordigen de Europese Unie op om op te treden als een globale voortrekker in het steunen van de mensenrechten en een duurzaam klimaat door van duurzame handels- betrekkingen met Brazilië een hoeksteen te maken. We treden die oproep bij. 

            De afbakeningen van inheems grondgebied is onder jurisdictie gekomen van het Ministerie van Landbouw die mikt op de agrobusiness en uitgebreide sojaoogsten. Daardoor komen zowel de inheemse volkeren als het Amazonewoud in het gedrang. Agressie tegen inheemse volkeren neemt toe. Alleen al in februari dit jaar werden 14 beschermde inheemse gebieden door indringers aangevallen. Gemeenschapsleiders, boeren en militanten worden vermoord. 

            In januari dit jaar werd 54% meer terrein van het Amazone woud ontbost dan in dezelfde periode vorig jaar.

            De Europese Unie is de tweede grootste handelspartner van Brazilië (vooral soja en rundvlees). Daarom heeft de EU een belangrijke verantwoordelijkheid in het aanspreken van de regering en moet zich uitspeken ten voordele van de civiele maatschappij aldaar, van de mensenrechten en van het milieu. 

Guido De SchrijverSteungroep ‘Solidair met Guatemala’ Lidorganisatie van EU-LAT Network en van het Europees Netwerk Oscar Romero Comités

Info Brief 119: 4 juni 2019

◙ ◙ VS rapport portretteert president Morales

(foto: DW)

In een rapport van de Dienst voor Onderzoek van het Congres van de VS werd einde mei dit jaar president Jimmy Morales met de vinger gewezen vanwege zijn acties tegen de Internationale Commissie tegen de Straffeloosheid (CICG). Het rapport zegt dat hij zixh inspande om de Commissie te verzwakken en te verbannen, nadat zijn broer, een zoon en leden van zijn onmiddellijke entourage aan onderzoeken onderworpen werden.

Meermaals beweerde de Guatemalteekse regering dat zij de ‘grote bondgenoot ‘ van de Verenigde Staten in de regio is. Het rapport van het Congres van de VS somt de inspanningen van Morales op waarmee deze een eind wilde maken aan het mandaat van de Internationale Commissie. Daarbij trotseerde hij twee uitspraken van het Grondwettelijk Hof (CC). Die kwamen erop neer dat de president niet over het gezag beschikt om de commissievoorzitter de toegang tot het land te ontzeggen.

FOTO: AMG

In een adem vermeldt het rapport dat de strijd tegen de criminele organisaties die de staat in handen hebben sinds 24 januari dit jaar praktisch geannuleerd werd, toen het Hoofd van het Openbaar Ministerie de politiebescherming van de equipe van de Internationale Commissie afwees. Toen de administratie van Morales het einde van het akkoord met CICIG aankondigde en de staf 24 uur tijd gaf om het land te verlaten, annuleerde het Grondwettelijk Hof deze beslissing.

Het rapport vermeldt verder dat de Verenigde Naties, de Europese Unie en organisaties die zich inzetten voor de transparantie kritiek leverden op de beslissing van Morales. En dat tegelijkertijd burgers protesteerden en het ontslag van de president eisten.

Het rapport meldt nog dat de VN erop staat dat de Commissie haar werk moet voortzetten. Maar tegelijkertijd haalde ze de buitenlandse medewerkers uit het land weg, daar de regering hun veiligheid niet garandeerde.

‘De administratie van Morales probeerde daarop de magistraten van het Grondwettelijk Hof voor de rechtbank te dagen.’

Vervolgens wijst het rapport op de steun van de VS voor de Commissie sinds haar oprichting in 2007.

Aansluitend stipt het rapport aan dat wanneer Morales in januari 2019 de verbanning van de Commissie aankondigde, de Amerikaanse Ambassade in Guatemala een communiqué uitvaardigde waarin ze haar bezorgdheid uitte in verband met de toekomst van de strijd tegen de corruptie in het land ‘maar dat ze daarbij de acties van de president tegen CICIG niet vermeldde.’

Ten slotte wijst het rapport erop dat verschillende analisten vrezen dat de acties van Morales tegen de Commissie deel uitmaken van een bredere poging om zichzelf en anderen te beschermen tegen een strafrechtelijke vervolging en dat zijn acties de kwetsbare democratie van Guatemala bedreigen.

De Ombudsman voor de Mensenrechten, Jordan Rodas, waarschuwde voor het niet naleven van de rechtsstaat, indien de regering de uitspraken van het Grondwettelijk Hof weigert na te komen om de Commissie weer in het land te laten opereren.

Ofschoon verschillende Guatemalteekse instellingen een grote capaciteit verwierven sinds ze met de CICIG samengewerkt hebben, toch blijven velen kwetsbaar en sommigen van hen vrezen voor de terugkeer van de straffeloosheid van de georganiseerde misdaad en de corruptie van de regering.

(foto: ALAI)

Andere waarnemers bekommeren zich over het verminderen van de activiteit van de Commissie. In de context van de verkiezingen in juni dit jaar zou de onwettige  financiering van politici door drugskartels en andere misdadige organisaties in het land weer volop de kop kunnen opsteken.

Guido De Schrijver Steungroep ‘Solidair met Guatemala’ Lidorganisatie van EU-LAT Network en van het Europees Netwerk Oscar Romero Comités.

Info Brief 118: 27 mei 2019

◙ ◙ De VS respecteren de internationale wetgeving niet

            Vanuit Mexico kregen we een oproep om een internationale protestactie te steunen. We sloten ons met de steungroep aan op 26 april. De boodschap luidt al volgt:

‘Eerbied voor de internationale wetgeving

            De activering van paragraaf III van de Wet Helms-Burton breidt de economische, commerciële en financiële blokkade van de Verenigde Staten tegen Cuba nog verder uit.   Door  het opleggen van een extraterritoriaal karakter aan een interne wet, hebben de VS andermaal de elementaire normen van het internationaal recht geschonden. Bovendien betekent deze maatregel een gevoelige achteruitgang van de normalisering van de diplomatieke relaties tussen beide landen, die in 2014 door  Barack Obama y Raúl Castro werd afgesproken.

            We doen een oproep aan burgers, volkeren en regeringen wereldwijd van om het even welke politieke signatuur om deze maatregel te verwerpen die het respect schaadt en de vriendschappelijkheid, die onder de naties de overhand moeten krijgen.

Wij verzoeken de president van de VS, Donald Trump die paragraaf te schrappen en definitief te stoppen met de onrechtvaardige blokkade die sinds 59 jaar tegen Cuba  bestaat.

Noch blokkades, noch muren. De planeet is één en van iedereen.’

◙ ◙ 11 11 11 Changemakers 2019

            Dit jaar gaat de campagne recht naar de kern van 11.11.11:

‘We zetten de changemakers wereldwijd op een voetstuk. We plaatsen krachtige bewegingen en de mensen die hen sterk maken in de schijnwerpers. Hoe? Door hoopvolle verhalen, straffe acties en scherpe inhoud. Krachtige verhalen van mensen en bewegingen die strijden voor verandering. Verhalen die je bij je nekvel grijpen. Iedere dag staan bewegingen op om de wereld te veranderen waarin we leven. Ze strijden voor mensenrechten, vechten tegen onrecht en streven naar een duurzame toekomst. Ze geven hoop. Net nu de nood aan deze changemakers zo hoog is, krijgen ze het steeds moeilijker om hun stem te laten horen. Waarom? Omdat ze meer dan ooit onder druk staan en meer dan ooit nodig zijn om verandering te brengen.’           

            Zo worden in de verschillende provincies rond het thema inspiratieavonden gelanceerd. Voor de provincie Oost-Vlaanderen ging die avond in Gent door op 22 mei.    Tijdens het eerste deel van het programma werd uitgelegd waarom een campagne rond changemakers en hoe die er zou kunnen uitzien. Daarna werden zes thematafels klaargemaakt over: toekomstavonden, jongeren, fondsenwerving, diversiteit, ‘pimp je 11-actie’ en  changemakers.

(een van de thematafels)

            De aanwezigen konden doorschuiven en hun oor te luisteren leggen aan verschillende thematafels. Stijn Bogaert van Amnesty International en ik kregen het thema ‘changemakers’ opgedragen.

         

            Mij werd gevraagd om in naam van de steungroep ‘Solidair met Guatemala’ te vertellen over ‘changemaker’ CUC in Guatemala en over onze ondersteuning.

            Verder probeerde ik uit te leggen hoe we vanuit een solidariteitscomité, dat opkomt voor de mensenrechten in Guatemala en dat in het rijtje van de 4dePijler-organisaties gerangschikt is toch aan politieke beïnvloeding doen zowel op Belgisch en Europees als op internationaal vlak en dit in verbondenheid en samenwerking met netwerken.

◙ ◙ Verkiezingen

            Op 26 mei gingen we ter stembus voor België en de Europese Unie. En op 16 juni komt Guatemala aan de beurt.


‘Indien verkiezingen iets zouden kunnen veranderen, zouden ze al lang verboden zijn.’ Eduardo Galeano, Uruguayaanse auteur

Guido De SchrijverSteungroep ‘Solidair met Guatemala’ Lidorganisatie van EU-LAT Network en van het Europees Netwerk Oscar Romero Comités

           

Info Brief 117: 19 mei 2019

◙ ◙ De Quetzalprijs laureaat 2019

            De laureaat voor de Quetzalprijs 2019 is bekend. Bernardo Caal Xol, een leraar en Maya Q’eqchi’  gemeenschapsleider uit het departement Alta Verapaz in Guatemala, is het gezicht van het inheems verzet tegen twee grote waterkrachtcentrales op de Cahabon rivier. 

Mensenrechten en democratie

            De Quetzalprijs voor Mensenrechten en Democratie is een initiatief van Guatebelga, een Belgische vzw die strijdt voor mensenrechten en democratie in Guatemala, en het Leuvens Instituut voor Criminologie van de KU Leuven. De prijs wordt toegekend aan een persoon of organisatie die zich actief inzet tegen de chronische straffeloosheid en de mensenrechten- schendingen in Guatemala. Eerdere laureaten waren Yolanda Oqueli (2013), Makrina Gudiël (2015) en Ricardo Falla (2017).

            De prijs werd in het leven geroepen ter ere van Walter Voordeckers, Ward Capiau en Serge Berten – drie leden van de missionaire Congregatie van Scheut (CICM) – die tijdens de bloedigste jaren van het intern gewapend conflict (1960–1996) in Guatemala werden ontvoerd of vermoord.

Toenemende criminalisering

            Bernardo Caal is een inheemse gemeenschapsleider uit het departement Alta Verapaz, die samen met zijn gemeenschap verzet aantekende tegen de vergunning van de hydro-elektrische centrales Oxec en Oxec II.

            De bouw van deze dammen ging van start zonder de  omringende gemeenschappen voldoende in te lichten en te raadplegen en bedreigt hun vrije toegang tot de rivier. In januari 2018 werd Bernardo Caal, na een langdurige campagne van intimidatie en laster, gearresteerd en in voorhechtenis genomen. Op 9 november werd hij uiteindelijk veroordeeld tot een gevangenisstraf van zeven jaar en vier maanden, zogenaamd voor “illegale aanhoudingen” en “diefstal met geweld.”

Link naar: https://www.broederlijkdelen.be/nl/nieuws/de-strijd-om-water-en-mensenrechten-guatemala

                                                                      (Fausto Sánchez Roblero terug op vrije voeten)

            En hij is lang niet de enige. De toenemende druk op natuurlijke rijkdommen, in combinatie met de steeds kleinere ruimte voor het middenveld en activisten, leidt tot toenemend geweld en criminalisering van inheemse gemeenschappen en hun leiders.

            Broederlijk Delen nomineerde de  Consejo Maya Mam de San Pablo voor de Quetzalprijs, met Fausto Sánchez Roblero als meest gekende figuur.

(Consejo Maya Mam van San Pablo)

Hij protesteerde samen met zijn gemeenschap tegen de plannen van het bedrijf Hidrosalá om een waterkracht- centrale en stuwdam te bouwen. Fausto zat daarvoor  2 jaar en drie maanden onschuldig in gevangenis.

Link naar: https://www.mo.be/wereldblog/het-vreedzame-verzet-van-fausto-en-zijn-gemeenschap

De vier andere genomineerden voor de Quetzalprijs waren:

Fundación de Antropología Forense de Guatemala (AFFG); Unidad de Proteccíon a Defensoras y Defensores de Derechos Humanos en Guatemala (UDEFEGUA); Dora Estela Mirón Campos, stichter en bezielende kracht achter la Asociación Memoria, Dignificacíon y Esperanza en het Bufete Jurídico de Derechos Humanos de Guatemala.

            Al deze mensen en organisaties blijven zich ondanks de moeilijke omstandigheden inzetten  voor de mensenrechten en tegen de straffeloosheid in Guatemala.

            De plechtige uitreiking van de Quetzalprijs 2019 vindt plaats in Kazerne Dossin in Mechelen op dinsdag 22 oktober.

Broederlijk Delen , Guatebelga

Guido De SchrijverSteungroep ‘Solidair met Guatemala’ Lidorganisatie van EU-LAT Network en van het Europees Netwerk Oscar Romero Comités