U gebruikt een verouderde browser. Wij raden u aan een upgrade van uw browser uit te voeren naar de meest recente versie.

De Vereniging van Maya Advocatenen Amílcar Pop

Posted 8-7-15

De Vereniging van Maya Advocaten en Amílcar Pop

 

De staat Guatemala beschermt de economische belangen van de nationale en transnationale bedrijven, die in het land investeren. Bij het opstarten van megaprojecten worden de rechten en de belangen van de inheemse gemeenschappen niet in acht genomen.

 

De Vereniging van Maya Advocaten, samen met andere organisaties, neemt de verdediging op van de benadeelden.

Regelmatig springt de vereniging lokale gemeenschappen bij naar aanleiding van conflicten.

Een greep uit de activiteiten:

Ten overstaan van de Wet op Mijnbouw kaartte de vereniging een initiatief voor Ongrondwettelijkheid aan, omdat door die wet mensenrechten geschonden worden en het recht op consultatie (voorzien in de Overeenkomst 169 van de Internationale Arbeidsorganisatie  - IAO) ten voordele van de inheemse bevolking niet gerespecteerd wordt. Deze overeenkomst werd nochtans door de staat Guatemala in 1996 bekrachtigd.

 

Een ander geval deed zich voor in het noordelijk departement Cobán. In augustus 2014 verzetten 20 lokale gemeenschappen zich tegen het hydro-elektrisch bedrijf Hidro Santa Rita, dat een stuwdam bouwt in de regio, zonder voorafgaande consultatie van de bevolking. De staat greep gewelddadig in. Meerdere leiders werden aangehouden en afgevoerd. In de gemeenschap Monte Olivo werden tijdens de repressie twee kinderen gedood.

 

Een gelijkaardige situatie deed zich voor in de gemeente Santa Cruz Barillas in het departement Huehuetenango. Daar werden verschillende leden van de gemeenschap vermoord door personeel van het Spaans hydro-elektrisch bedrijf Hidro Santa Cruz.

 

Megabedrijven planten massaal Afrikaanse Palm voor bio-energie. Daarbij worden lokale kleine boeren van de gronden, die zij van oudsher overerfden, verdreven. Ook in deze gevallen biedt de vereniging juridische bijstand ten voordele van de gemeenschappen.

 

Tientallen jaren geleden plande de regering van die tijd een grootschalig project om een stuwdam te bouwen op de rivier Xalalá. Door het toenmalig intern gewapend conflict enerzijds en de weerstand van de bevolking anderzijds belandde het project in de schuif. Enkele jaren geleden haalde de regering, in samenwerking met het Braziliaanse bedrijf IntertechneConsultores S.A., het project terug op, andermaal zonder enige vorm van voorafgaande consultatie van de lokale dorpen. Ten gevolge van het project worden het leven en de inkomsten van verschillende gemeenschappen, in harmonie met de natuur, letterlijk verzopen. Advocaat Amílcar Pop en de Vereniging van Maya Advocaten vecht voor het Hooggerechtshof het initiatief aan vanwege financieel gesjoemel onder functionarissen van het elektrisch staatsbedrijf INDE en het Braziliaans bedrijf en het nalaten van de voorafgaande consultatie van de lokale bevolking.

 

 

Amilcar Pop

 

Amilcar Pop is advocaat, Maya Q'eqchi', 37 jaar oud en geboren in de stad Cobán, Alta Verapaz in Guatemala. Hij is zoon van de bekende inheemse leider en professor Esteban Pop Caal.

Nadat hij zijn titel van advocaat en notaris behaalde, studeerde hij verder op Etnische Ontwikkeling. Hij doceert in de staatsuniversiteit San Carlos en de Universiteit Rafael Landívar, onder meer voor dezen die een master in mensenrechten willen behalen. Bovendien is hij internationaal conferencier in verschillende Europese en Zuid-Amerikaanse universiteiten.

 

Hij is medestichter van de Vereniging voor Recht en Multiculturaliteit in Alta Verapaz, van het Getuigschrift in Rechten van de Inheemse Volkeren in de staatsuniversiteit San Carlos en van de Cursus voor Mayarecht in de universiteit Rafael Landívar.

Verder is hij medestichter van de Vereniging van Maya Advocaten en hij werkte als advocaat van verschillende inheemse gemeenschappen in de verdediging van hun gemeenschappelijke gronden en voor het bewaren van hun grondgebied en natuurlijke bronnen in verschillende regio's van het land.

 

Samen met de winnares van de Nobelprijs voor de vrede (1992), Rigoberta Menchú Tun richtte hij eertijds de politieke beweging WINAQ op en werd verkozen als volksvertegenwoordiger in het Congres voor het 'Frente Amplio,' waarvan WINAQ deel uitmaakte.

In zijn activiteiten als volksvertegenwoordiger was hij voorzitter van de Commissie voor Transparantie van het Congres in 2012 en in 2013 en van de Commissie voor Rechtgeaardheid in 2014. Bij die functies onderwierp hij meer dan 70 functionarissen aan een publiek onderzoek, onder hen ministers, staatssecretarissen, burgemeesters en andere functionarissen, vanwege het niet nakomen van hun verplichtingen en misbruik van autoriteit en corruptie.

 

In april 2015, na de onderzoeken van de Internationale Commissie tegen de Straffeloosheid in Guatemala (CICIG) en van het Openbaar Ministerie over het criminele netwerk, La Línea genaamd, kwam een groot schandaal van corruptie in de Superintendentie van de Administratie van de Belastingen (SAT) aan het licht. Met als gevolg de aanhouding van 16 functionarissen en andere medeplichtigen. De bevolking, vooral de stedelijke, ontwaakte en trok massaal de straten op om het einde van de corruptie te eisen, alsmede het ontslag van de betrokken functionarissen. Dientengevolge diende Amílcar Pop een rekwest in tot vooronderzoek tegen de vicepresidente Ingrid Roxana Baldetti Elías, wiens privé secretaris Juan Carlos Monzón de leiding had in La Línea. Als resultaat van de sociale protesten en van de aanvraag tot vooronderzoek ingediend door Amílcar Pop, kwam het tot de ontslagname van vicepresidente Baldetti Elías op 8 mei 2015.

 

Op 20 mei 2015 klaagden de Internationale Commissie tegen de Straffeloosheid in Guatemala (CICIG) en het Openbaar Ministerie een nieuw geval van miljoenenfraude aan. Ditmaal in het Guatemalteeks Instituut voor Sociale Zekerheid (IGSS), dat resulteerde in de aanhouding van 17 bestuurs- en personeelsleden, onder hen de voorzitter van de Bank van Guatemala.

 

De bevolking eiste nu het ontslag van president Otto Pérez Molina. Als antwoord op de eis van de bevolking klaagde volksvertegenwoordiger Amílcar Pop in juni 2015 de president aan. Er waren immers voldoende aanwijzingen van medeplichtigheid vanwege zijn evidente kennis in verband met de operaties van La Línea en omdat hij bovendien zijn privé secretaris Juan de Dios Rodríguez als voorzitter van de bestuursraad van IGSS had benoemd.

Het Hoog Gerechtshof steunde met unanimiteit de aanklacht en stuurde ze naar het Congres voor onderzoek.

Ten overstaan van de Onderzoekscommissie, door het Congres benoemd, bekrachtigde Amílcar Pop de aanklacht tegen president Otto Pérez Molina vanwege geheimhouding en illegale vereniging, en dit ondanks meerdere en aanzienlijke monetaire aanbiedingen om ervan af te zien en zware bedreigingen tegen zijn fysieke integriteit.

 

'Die bedreigingen zijn afkomstig van obscure militaire en civiele krachten, die in de corruptie en miljoenenfraude verwikkeld zitten en de controle niet willen verliezen,' zegt advocaat Pop. Anderen pakken hem aan door hem te beschuldigen gekant te zijn tegen de democratische instellingen van het land, terwijl hij zelf, gesteund door de massale vreedzame manifestaties over het hele land, verklaart dat hij eerder de werkelijke geest van de democratie wil versterken.  

 

Reeds tweemaal had Amílcar Pop af te rekenen met een aanslag. Geruime tijd reeds leven zijn vrouw en kinderen in het buitenland.

 

Het hooggerechtshof van Guatemala besliste om een procedure tegen president Otto Pérez Molina op te laten starten. De hoogste gerechtelijke instantie van het land vroeg aan het Congres om de mogelijkheid tot het intrekken van de onschendbaarheid van de president te onderzoeken.Volgens Josué Baquiax, de voorzitter van het Hooggerechtshof, werd die beslissing genomen na een verzoek van volksvertegenwoordiger Amílcar Pop van de oppositiepartij Winaq. Dertien magistraten bogen zich “in onafhankelijkheid en onpartijdigheid” over die vraag, aldus de voorzitter. Amílcar Pop stelt dat de president wel degelijk op de hoogte was van de illegale activiteiten van de betrokken ambtenaren.'Het Congres moest een onderzoekscommissie opstarten, die zou vaststellen of president Otto Pérez al dan niet betrokken was bij de feiten,' zei het Hooggerechtshof.

Inmiddels vonden meerdere massale betogingen plaats, waarin het ontslag van de president wordt geëist.

De  voorzitter van het Congres bezorgde hem alvast een geblindeerde wagen om zich te verplaatsen.

Amílcar Pop zegt dat de personen die hem bedreigen dicht bij de president en de militaire kaste staan. Daarom heeft hij steun gezocht bij de Balie van Amerikaanse Advocaten en de Internationale Vereniging van Volksvertegenwoordigers, beiden met zetel in Washington.  Daarnaast ook bij de Inter-Amerikaanse Commissie voor de Mensenrechten.

Vanwege de ernst van de bedreigingen in een land waar een mensenleven niets waard is, is internationale solidariteit voor volksvertegenwoordiger Amílcar Pop hoogst urgent.

 

Guido De Schrijver

'Solidair met Guatemala'

Lidorganisatie  van 'Iniciativa de Copenhague para Centroamerica y México - CIFCA'